İŞÇİYE GÖREV TANIMI DIŞINDA İŞ YAPTIRILMASI

İş tanımı ya da görev tanımı, işçinin yapacağı işin içerdiği görevlerin, sorumlulukların ve iş özelliklerinin bütününe denilmektedir. İşçiye görevlerini ve sorumluluklarını yazılı olarak tüm detayları ile bildirmek iş ilişkisi sürerken yaşanacak olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesi bakımından önem arz etmektedir.

Bilindiği üzere işçinin görevi hizmet borcunu ifa etmek, işverenin görevi ise işçiye ücret ödemektir. Tüm bunların yanında işçi ile işveren arasında karşılıklı hak ve borçların düzenlendiği iş sözleşmesi hem işçi hem de işverenin ortak rızası ile çalışma koşulları, görev, işyeri konularında anlaşılarak başlatılmaktadır. Bu nedenle yapılan esaslı değişikliklerde tarafların rızalarının alınmış olması şarttır.

İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan ve işçinin iş görme borcunu ifa ederken bağlı olduğu tüm hak ve borçlar çalışma koşullarına dahildir. İş sözleşmesinde işçinin çalışma koşullarına dair tüm bilgiler ve dolayısıyla görev tanımı yer almaktadır.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 22. Maddesinde; “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir.”

İş Kanunu’nun yukarıdaki maddesinde belirtilen “çalışma şartlarında esaslı değişiklik” sözündeki “esaslı” kelimesi; çalışma şartlarında yapılan değişiklikle işçinin iş şartlarının belirgin şekilde zorlaştırılmış ve işçi aleyhine bir durum ortaya çıkmasını ifade etmektedir.

İşveren; işçiye iş sözleşmesinde yer alan görev tanımı haricinde bir görev verme talebinde bulunuyor ise yapılması gereken, işçinin çalışma koşullarının yer aldığı iş sözleşmesine bakmaktır. Ütücü iken rızası olmadan bulaşıkçılığa verilmesi veya şoför olarak çalıştığı iş yerinde görevi temizlik işleri olarak değiştirilmesi, bu işçilerin çalışma şartlarında esaslı bir değişiklik olarak kabul edilecektir. Bu gibi durumlarda mutlaka işçinin yazılı onayının alınmasını zorunludur.

Görev değişikliğini kabul etmeyen işçi, işverenin kendisine yazılı olarak iletmiş olduğu görev değişikliği bildirimine 6 iş günü içinde görevi istemediği yönünde yazılı olarak cevap verir. İşveren görev değişikliği için geçerli nedenlerini belirterek iş sözleşmesini bildirim sürelerine uyarak ve işçiye tüm haklarını ödeyerek feshedebilir. Bu durumda işçi, İş Kanunu 17-21. maddeleri hükümlerine göre mahkeme yoluyla işe iadesini talep edebilir.

Yargıtay 9.HD 2014/2960E., 2015/14418K. sayılı kararında “Taraflar arasındaki uyuşmazlık işverence gerçekleştirilen feshin haklı olup olmadığı noktasındadır. Davalı işyerinde sandviç üretimi ve paketlemesi işinde çalıştığı anlaşılan davacıya görevinin dışında fırın temizliği görevi de verilmiştir. Başka bir ifadeyle davacıya verilen sürekli ek iş nedeniyle iş şartlarında ağırlaşma meydana gelmiştir. Eksik çalışanların işinin davacıya yaptırılmak istenmesi yerinde olmayıp, fesih nedeni yapılamaz. Öte yandan 4857 Sayılı İş Kanunu 22. madde uyarınca işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı iş günü içinde yazılı olmak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamayacaktır. Anılan maddedeki şartlara uygun olarak yapılmayan değişikliği kabul etmeyen davacının iş akdinin feshi haksız olup davacının ihbar ve kıdem tazminatı isteklerinin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddedilmesi bozmayı gerektirmiştir.” 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 22. Maddesinde görev değişikliğine dair işçinin haklı nedenle fesih hakkından söz edilmemişse de işçiye eski görevinde çalışma hakkı verilmemiş olması ve rızası alınmadan yapılan görev değişikliğinden kaynaklanan yapmakla ödevli bulunmadığı bir görevi yapmaya zorlanması durumunda işçinin iş sözleşmesini haklı feshi söz konusu olabilecektir.  

Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.

Yazar: Avukat Begüm Gülberk VAROL