ARAÇ AYIPLI OLDUĞU TESPİT EDİLİRSE, FAİZ HANGİ TARİHTEN İTİBAREN İŞLEMEYE BAŞLAR?
Araç ayıplı olduğu tespit edildiğinde faizin hangi tarihten itibaren işlemeye başlayacağı konusunda kaynaklarda farklı tarihler belirtilmekle birlikte, en sık vurgulanan ve genel kabul gören ilke, ayıplı aracın davacı tarafından kullanılmaya devam ettiği sürece faiz talep edilemeyeceğidir. (Bu husus seçimlik haklardan aracın iadesi ve ödenen bedelin geri alınması durumlarında söz konusudur.)
Faiz Başlangıç Tarihi
Faizin işlemeye başlayacağı tarihler, olayların ve taleplerin özel koşullarına göre değişiklik göstermektedir:
1. Aracın Davalıya İadesi/Teslimi Tarihi
Kaynaklarda en yaygın olarak belirtilen başlangıç tarihi, ayıplı aracın davacı tarafından davalıya iade edildiği veya teslim edildiği tarihtir.
- “Ayıplı araç iade edilmedikçe faiz istenemeyeceğinden hükmedilen miktara aracın iade edildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesi” (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2010/7272 K. 2010/14246 T. 14.12.2010).2. Aracın Servise Teslim Edildiği Tarih veya Dava Tarihi (İstisnai Durumlar)
Aracın ayıbı nedeniyle kullanılamaz durumda olması ve serviste bulunması gibi istisnai durumlarda, faizin başlangıç tarihi farklılaşabilmektedir.
- “araç en son 3.3.2009 tarihinde servise bırakılmış ve halen serviste olduğuna göre, hükmedilen miktara aracın servise teslim tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2010/14051 K. 2011/8795 T. 06.06.2011).
3. Faturanın Düzenlenme Tarihi
Ayıplı hizmet nedeniyle oluşan sorumluluk durumlarında faturanın düzenlenme tarihi faiz başlangıcı olarak kabul edilebilir.
- “davacının davalının ayıplı hizmeti nedeni ile aracının tamiri dolayısıyla faturanın düzenlenme tarihi olan … tarihinden itibaren davalının sorumlu olduğu anlaşılmakla faize bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2010/14051 K. 2011/8795 T. 06.06.2011).
4. Dava Tarihi ve Islah Tarihi
Bazı mahkeme kararlarında, talep edilen alacak miktarına göre dava tarihi veya ıslah tarihi esas alınabilmektedir.
- “Davacı dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde alacağına faiz istediğine göre dava dilekçesinde talep edilen 1000 YTL için dava tarihinden, ıslah ile talep edilen 41.194,97 YTL kısmına ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerekirken” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2008/13417 K. 2009/6465 T. 13.05.2009).
- Bazı durumlarda değer kaybı için “dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir” (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, E. 2020/199 K. 2021/49 T. 21.01.2021). Ancak, dava tarihi genellikle aracın davacının kullanımında olduğu durumlarda kabul görmemiş ve iade tarihi olarak düzeltilmesi istenmiştir.
5. Temerrüt Tarihi
Borçlunun temerrüde düştüğü tarih de faiz başlangıcı olarak kabul edilebilir.
- “noter ihtarnamesinin tebliğ tarihi ve ihtarname içeriğinde verilen süre gözetilerek temerrüt tarihinin 13/08/2023 tarihinde oluştuğu kabul edilmiştir” (Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/1010 K. 2024/1156 T. 31.10.2024).
- “asıl alacağa temerrüt tarihi itibaren yasal faiz istenebileceğini” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2013/30675 K. 2014/7467 T. 17.03.2014).
- “aracın ayıp nedeniyle hiç kullanılamaması veya ayıplı aracın teslimi durumunda satıcının temerrüte düştüğünün ve dolayısıyla faiz ile sorumlu tutulması gerektiği hususu da kabul edilmelidir” (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2011/14101 K. 2012/767 T. 19.01.2012).
- “belirlenen bedelin borçluya muhtıra ile tebliğinden sonra borçlunun temerrüte düşürülmesinden sonra faiz işletilebileceği” (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2012/5472 K. 2012/5751 T. 19.06.2012).
6. Dava Sırasındaki Celse Tarihi
Dava dilekçesinde faiz talebi olmayan durumlarda, daha sonraki bir celsede yapılan faiz talebinin tarihi başlangıç olarak alınabilmektedir.
- “davacı, dava dilekçesinde faiz talebi olmadığı halde, 19.03.2015 tarihli celsede, aracın ayıplı halinin bedeli ile satın alırken ödemiş olduğu bedel arasındaki farkın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, kabul edilen 5.500,00 TL ‘ye 19.03.2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2015/25466 K. 2018/73 T. 16.01.2018).
Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.
Yazar: Avukat İlbars Dorukhan VAROL