E-TİCARETTE TÜKETİCİ HAKLARI VE İADE SÜREÇLERİNİN HUKUKİ BOYUTU
MESAFELİ SÖZLEŞMELERE İLİŞKİN BİLİNMESİ GEREKEN BAZI HUSUSLAR
1- İnternet veya telefon üzerinden alışveriş yaparken nelere dikkat etmeliyim ?
Alışveriş yapılması düşünülen internet sitesi hakkında ön araştırma yapılmalı ve internet sitesi üzerinden satıcının “ticari unvanı”, “açık adresi” ve “diğer iletişim bilgileri” kontrol edilmelidir. Bu durum tüketiciye güvenilir satıcıları tespit etme ve hak arama yollarına başvurmada kolaylık sağlayacaktır. Ayrıca internet veya telefon üzerinden alışveriş yapmadan önce, mutlaka fiyat araştırması yapılarak ürünün yaklaşık fiyatı ile ilgili bilgiler edinilmeli ve eğer ürüne ait açıklama ya da fiyatla ilgili iddia gerçekçi bulunmazsa alışveriş tercih edilmemelidir.
2- Sosyal medya ve SMS gibi ortamlarda yapılan alışverişlerde meydana gelen uyuşmazlıklar mesafeli satış sözleşmesi kapsamında değerlendirilebilir mi ?
Mesafeli sözleşme, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin “eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın” mal veya hizmetlerin “uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde” taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ana kadar ve kurulduğu an da dâhil olmak üzere “uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle” kurulan sözleşme olduğu için, bir sözleşmenin mesafeli sözleşme olması için bu üç koşulu bir arada aramak gerekir. Bu kapsamda, sosyal medya ve SMS gibi ortamlar, bir mal ya da hizmetin satışına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistemin herhangi bir basamağına aracılık ediyorsa ve diğer iki koşulun da bulunmasıyla mesafeli sözleşme kapsamında değerlendirilmektedir.
3- Mesafeli sözleşme yöntemiyle bir ürün satın aldım, ancak ürünü beğenmedim. Bu durumda ne yapabilirim ?
Tüketici mesafeli sözleşmede on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart üstlenmeksizin cayma hakkına sahiptir. Bu süre eğer “mal” satın alınacak ise mal tesliminden itibaren; “hizmet” satın alınacak ise hizmet sözleşmesinin kurulduğu andan itibaren başlar. Bunun yanı sıra sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de tüketici her zaman cayma hakkını kullanabilir.
4- Kapıda ödemeli yöntemle satın alınan mallara ilişkin mesafeli sözleşmede, tüketicinin ödeme yapmadan önce kargo kutusunu açıp kontrol ederek duruma göre ödeme yapıp yapmamasının yasal bir dayanağı var mıdır ?
Mesafeli sözleşme ile yapılan satışlarda; tüketici malı görmeden, incelemeden ve test etmeden satın aldığı için 6502 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat tüketicilere ilave koruma tedbirleri getirmiştir. Bu tedbirlerin başında “ön bilgilendirme müessesesi” ve “gerekçe göstermeksizin ve cezai şart üstlenmeksizin cayma hakkı” gelmektedir. Bu bağlamda, mesafeli sözleşmeler hali hazırda kendine özgü bir koruma mekanizmasına sahiptir. Bununla beraber mer’i mevzuat düzenlemelerinde kapıda ödeme seçenekli mesafeli alışverişlere ilişkin, kargo kutularının ödeme yapılmadan önce açılıp kontrol edilerek teslim alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
5- Mesafeli sözleşmelerde cayma hakkımı kullandıktan ne kadar süre sonra bedel iadesi yapılacaktır ? Bu konuda tüketicinin hakları ve yükümlülükleri nelerdir ?
Mesafeli yöntemle yapılan alışverişlerde, satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren on dört gün içerisinde tüketicinin ödemiş olduğu bedeli iade etmek zorundadır. Ayrıca, tüketici cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren on gün içerisinde satın aldığı malı iade etmek zorundadır.
6- Mesafeli sözleşmelerde cayma hakkının kullanılması durumunda iadeye ilişkin kargo ücreti kim tarafından karşılanacaktır?
Satıcı eğer ön bilgilendirmede cayma durumunda malın iadesi için anlaşmalı olduğu kargo şirketini belirtmişse, bu kargo şirketi aracılığıyla malın geri gönderilmesi halinde, tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz. Satıcının ön bilgilendirmede iade için herhangi bir taşıyıcıyı belirtmediği durumda ise, tüketiciden iade masrafına ilişkin herhangi bir bedel talep edilemez. İade için ön bilgilendirmede belirtilen kargo şirketinin, tüketicinin bulunduğu yerde şubesinin olmaması durumunda ise satıcı, ilave hiçbir masraf talep etmeksizin iade edilmek istenen malın tüketiciden alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.
Yazar Avukat Dorukhan İlbars VAROL