İŞE İADE DAVASI (FESHİN GEÇERSİZLİĞİ TESPİTİ DAVASI)
Genel Dava Bilgileri
İş Kanunu’nun 18/1. maddesinde;
‘’Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.(Ek cümle: 6552 – 10.9.2014 / m.2) “Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.”şeklinde geçerli neden olmaksızın iş akdinin feshedilemeyeceği belirtilmiştir. Aksi durum halinde ise işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır.
İş güvencesi kapsamındaki işçilerin iş akdinin işveren tarafından geçerli neden gösterilmeksizin veya İş Kanunu 19 .maddesinde öngörülen fesih bildirim usulüne uyulmaksızın feshi halinde, işçiler feshin geçersizliğini öne sürerek fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içerisinde arabuluculuğa başvurabilir. Arabuluculukta anlaşılamadığı takdirde anlaşmama tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde işe iade davası açabilirler. Feshin geçersizliği iddiası ile açılan işe iade davasının konusu, feshin geçersiz olduğunun tespiti ile ve bunun neticesinde işçinin işe iadesinin sağlanmasıdır.
İŞE İADE DAVASININ SONUÇLARI
Feshin Geçerli Olduğuna Karar Verilmesi
Arabuluculukta anlaşamayarak olumsuz sonuç alan işçi, feshin geçersizliğini ileri sürerek işe iade talepli davasını açtığında mahkeme işverenin fesih nedenini geçerli olduğunu kabul edebilir. Bu durumda dava reddedilmiş olur. Bu hüküm, işçinin işe iade davasında haksız olduğunu belirleyen bir tespit hükmü niteliğindedir.
Feshin Geçersiz Olduğuna Karar Verilmesi
İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı durumda veya özel hakem tarafından bu tespit yapıldığında feshin geçersizliğinin tespiti kararı verilecektir. Bu karar, davanın kabulü ile davacı işçinin işe iade edilmesi anlamını taşımaktadır.
İşverene Başvuru
Davanın sonucunda feshin geçersizliği kararının verilmesi üzerine bu kararın kesinleşmesinden sonra işverenin işçiyi işe başlatma yükümlülüğü doğar. Ancak kanun koyucu işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirmesi için işçiye de birtakım yükümlülükler getirmiştir. İşçi bu yükümlülükleri yerine getirdiği takdirde işverenin işçiyi işe başlatma yükümlülüğü doğacaktır. İşverenin işçiyi işe başlatma yükümlülüğünü yerine getirmesi için ilk aşama, işçinin kanuni süresi içerisinde işverene başvurmasıdır. İş Kanunu 21.maddesinin 5.fıkrasında işçinin, mahkeme ya da özel hakem kararının kesinleşmesinden itibaren on gün içinde işverene başvuruda bulunmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. İşveren, işçiyi başvurusundan itibaren bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. Çünkü feshin geçersizliğine ilişkin kararı işverenin kendiliğinden icra etmesi mümkün olmayacaktır.
Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.
Yazar: Avukat Begüm Gülberk VAROL