VEFAT ETMİŞ KİŞİYE İCRA TAKİBİ BAŞLATILABİLİR Mİ?
Borçlu olan kişiye icra takibi başlatmak isteyen alacaklı icra takibi başlatmadan evvel, borçlunun vefat etmiş olduğunu öğrenmesi hâlinde yahut devam eden bir icra takibi süreci içerisinde borçlunun vefat etmesi hâlinde alacaklının icra takibi başlatması/devam ettirmesi mümkünsüz hale gelmemektedir.
İcra Takibi Başlatmadan Evvel Borçlunun Vefat Etmiş Olması:
İcra takibi başlatmadan önce borçlunun vefat etmesi halinde alacaklının izlemesi gereken usuli işlemler bulunmaktadır. Kural olarak ölmüş birinin “taraf ehliyeti” bulunmamaktadır. Hukuken taraf ehliyeti olmayan birinin icra takibi ya da davada “taraf” olarak gösterilmesi mümkün değildir. Alacaklı, vefat eden borçluya bir icra takibi başlatacağı zaman, mirasçılarını öğrenmesi gerekmektedir. Borçlunun vefat etmesi durumunda mirasçılar, vefat tarihinden itibaren 3 aylık yasal süre olan “reddi miras” yapmamış olmaları gerekmektedir. Alacaklı tarafın, borçlunun mirasçılarını bilmesi ve tanıması durumunda icra takibini direkt olarak mirasçılara yönelik açabilmesi mümkündür. Ancak burada önemli olan; mirasçıların vefat edenin mirasını reddetmemiş olmalarıdır. Mirası reddedilen bir murisin borcundan ötürü mirası reddeden mirasçıya başvurulabilmesi mümkün değildir.
İcra Takibi Başlattıktan Sonra Borçlunun Vefat Etmiş Olması:
Alacaklının, vefat eden borçlunun mirasçılarını tanımaması veya vefat durumundan haberdar olmaması hâlinde ise vefat eden borçluya başlatmış olduğu icra takibinin bulunduğu icra müdürlüğünden borçlunun vefatı nedeniyle kendisine mirasçıları öğrenebilmesi için yetki verilmesini talep ederek; vefat eden borçlunun mirasçılarını öğrenmelidir. Bunun için icra müdürlüğünün yetki vermesi neticesinde alacaklı, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde vefat eden kişinin “mirasçılık belgesi istemiyle” dava açmalıdır. Borçlunun mirasçılarının tespitinin ardından icra dosyasına bu durum bildirilerek mirasçılar adına düzenlenecek yeni bir ödeme emrinin yahut borç muhtırasının mirasçılara tebliği istenmeli ve icra takibine mirası kabul etmiş mirasçılar üzerinden devam edilmelidir.
Yargıtay 12. HD. 2018/4159 E. 2018/9337 K.
“Alacaklı tarafından ölü kişinin mirasçısı yerine ölü kişi hakkında takip yapılması, maddi hataya ve kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde ve dürüstlük kuralına da aykırı değil ise, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda alacaklının taraf değişikliği yapmak sureti ile bu yanlışlığın düzeltilmesi mümkündür. Bu durumda, alacaklı vekili tarafından, ek takip talebi düzenlenerek, takibin usulünce mirasçılara yöneltilmesinin istenmesi gerekmektedir. … Ancak mirasçılar hakkında ek takip talebinde bulunulmadan … 2 icra emri çıkarılamaz. Bu hususun mahkemece re’sen gözetilmesi gerekir. … TMK’nun 606. maddesinde yazılı (3 aylık) süre geçmeden mirasçılar aleyhine takip yapılması da mümkün değildir.”
Yargıtay 12. HD. 2019/12255 E. , 2019/15628 K.
“…mahkemece mirasın hükmen reddine dair davanın açılıp açılmadığı belirlenerek açıldığının tespiti halinde bekletici mesele yapılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.”
Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.
Yazar: Avukat Begüm Gülberk VAROL