MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA SEBEPLERİ VE GEÇERLİLİK DURUMLARI

Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın yapacağı ölüme bağlı tasarruf ile gerçekleşir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/3675 K. 2023/6074 T. 07.12.2023). Davacı mirasçının dava yoluyla mirasçılıktan çıkarma talep etme hakkı bulunmamaktadır. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1895 K. 2025/409 T. 03.02.2025).

Mirasçılıktan Çıkarma Sebepleri

Mirasçılıktan çıkarma için kaynaklarda belirtilen sebepler şunlardır:

• Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemiş ise (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021).
• Mirasçı, mirasbırakana veya ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemiş ise (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021).

Bununla birlikte, mirasçının mirasbırakanla arasında borçlar hukukundan doğan bir mükellefiyeti ihlal etmesi, miras hakkından ıskat edilmesi için bir sebep teşkil etmemektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/53 K. 2024/464 T. 25.09.2024).

Mirasçılıktan Çıkarmanın Geçerlilik Durumları

Mirasçılıktan çıkarmanın geçerli kabul edilmesi için aşağıdaki durumlar aranır:

• Mirasçılıktan çıkarma, ancak buna ilişkin tasarrufta çıkarma sebebinin belirtilmesiyle geçerlidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/53 K. 2024/464 T. 25.09.2024).
• Mirasçılıktan çıkarma, Türk Medeni Kanunu’nun 510 uncu maddesine göre, sadece ölüme bağlı tasarruf ile yapılabilir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/3675 K. 2023/6074 T. 07.12.2023). Usulüne uygun bir mirasçılıktan çıkarma tasarrufu yoksa davanın reddi gerekir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2006/13212 K. 2007/3850 T. 12.03.2007).
• Mirastan çıkarma sebebinin varlığını ispat etmek, çıkarmadan yararlanan mirasçıya ya da vasiyet alacaklısına düşer (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021).
• Mirasçılıktan çıkarılan kimse mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamaz (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16304 K. 2020/7482 T. 19.11.2020).
• Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16304 K. 2020/7482 T. 19.11.2020).
• Çıkarmaya itiraz davasını, çıkarılan mirasçı açar. Bu dava, mirasbırakanın kanuni mirasçılarına ve çıkarılanın varsa altsoyuna karşı açılır. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16304 K. 2020/7482 T. 19.11.2020).

Mirasçılıktan Çıkarma Davasının Reddedilme Nedenleri (veya İptal Davasının Kabul Edilme Nedenleri)

Bu durumlar, mirasbırakan tarafından yapılan mirasçılıktan çıkarmanın geçersiz sayılmasına veya bir mirasçının dava yoluyla bir başkasını mirasçılıktan çıkarma talebinin reddedilmesine yol açar.

• Ölüme Bağlı Tasarrufta Çıkarma Sebebinin Belirtilmemiş Olması: Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/53 K. 2024/464 T. 25.09.2024). Mirastan çıkarma sebebinin ölüme bağlı tasarrufta gösterilmemesi çıkarmanın geçerliliğini etkiler (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16304 K. 2020/7482 T. 19.11.2020).
• Mirasçılıktan Çıkarma Koşullarının Oluşmaması: Somut olayda mirasçılıktan çıkarma koşullarının oluşmadığı sonucuna varılması, davanın reddine yol açabilir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/14899 K. 2017/7670 T. 18.10.2017).
• Çıkarma Sebebinin İspatlanamaması: Mirastan çıkarma sebebinin varlığını ispat etmek, çıkarmadan yararlanan mirasçıya ya da vasiyet alacaklısına düşer. Bu ispat yükümlülüğünün yerine getirilememesi davanın reddine neden olur (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16304 K. 2020/7482 T. 19.11.2020).
• Hukuken Geçerli Bir Çıkarma Sebebinin Bulunmaması: Mirasçının, mirasbırakanla arasında borçlar hukukundan doğan bir mükellefiyeti ihlal etmesi, miras hakkından ıskat edilmesi için bir sebep meydana getirmez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/53 K. 2024/464 T. 25.09.2024).

• Ölüme Bağlı Tasarrufun Usulüne Uygun Olmaması veya Bulunmaması: Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesi gereğince mirasçılıktan çıkarma ancak ölüme bağlı bir tasarrufla yapılabilir. Davacının usulüne uygun bir mirasçılıktan çıkarma tasarrufu yoksa veya mirasçılıktan çıkarma dava yolu ile isteniyorsa, davanın reddine karar verilmelidir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/3675 K. 2023/6074 T. 07.12.2023). Dava yoluyla çıkarma talebi, hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilebilir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1895 K. 2025/409 T. 03.02.2025).

Mirasçılıktan Çıkarma Davasının Kabul Edilme Nedenleri (veya İptal Davasının Reddedilme Nedenleri)

Bu durumlar, mirasbırakan tarafından yapılan mirasçılıktan çıkarmanın geçerli sayılmasına yol açar.

• Geçerli Mirasçılıktan Çıkarma Sebeplerinin Mevcut Olması:

Dosyadaki delillerle ve kanuna uygun sebeplere göre mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin mevcut olduğu tespit edildiğinde, mirasçılıktan çıkarmanın iptaline yönelik davanın reddine karar verilebilir. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/6758 K. 2023/2225 T. 24.04.2023).

• Mirasbırakana veya Yakınlarına Karşı Ağır Suç İşlenmesi: Mirasçının,

mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemiş olması halinde mirasbırakan, yapacağı ölüme bağlı tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkartabilir. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021).

• Aile Hukukundan Doğan Yükümlülüklerin Önemli Ölçüde Yerine Getirilmemesi: Mirasçının, mirasbırakana veya ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemiş olması halinde mirasbırakan, yapacağı ölüme bağlı tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkartabilir. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/2506 K. 2021/924 T. 15.02.2021).
• Çıkarma Sebeplerinin Dosya Kapsamında ve Tanık Beyanlarıyla Kanıtlanması: Mirasçılıktan çıkarmanın iptaline yönelik taleplerin dosya kapsamına ve dinlenen tanık beyanlarına göre yerinde olmadığına karar verildiğinde, mirasçılıktan çıkarmanın iptaline yönelik talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/6758 K. 2023/2225 T. 24.04.2023).

Bahçeşehir Avukatlık Büromuzda hizmet vermekteyiz. Detaylı bilgi almak için iletişim kısmından ulaşım sağlayabilirsiniz.

Yazar: Avukat İlbars Dorukhan VAROL